Share this:

THỦ PHẠM GÂY TAI NẠN GIAO THÔNG NGUY HIỂM
CHƯA ĐƯỢC NHẬN DIỆN

Ngô Minh

Bình quân mỗi năm nước ta có hơn 12.000 người chết vì tai nạn giao thông và cũng chừng ấy người bị thương, tàn tật. Việt Nam là nước số người chết do tại nạn giao thông nằm trong số vài nước cao nhất thế giới. Số người chết vì tại nạn giao thông ở nước ta hàng năm lớn hơn nhiều lần số người chết năm cao nhất do bom đạn Mỹ trong chiến tranh phá hoại miền Bắc thời chống Mỹ. Có một con số giật mình : Năm 2008, số người chết vì tai nạn giao thông trên 1 triệu người ở Anh là 38, Mỹ là 71, Đức 52, Italia 67, Nhật bản 32, thì Việt Nam là 284, gấp gần 10 lần Nhật bản ! Đó chuyện cách đây bốn năm. Bây giờ thì tỷ lệ người chết tai nạn giao thông ở Việt Nam chắc cao hơn các nước nhiều. Có nhiều tác nhân gây tai nạn giao thông : đường sá chật chội, xuống cấp, bọn tham nhũng “ăn” hết vốn nên đường vừa mới làm đã hư hỏng, đầy ổ voi ổ gà; Thiết kế đường sá không hợp lý; phương tiện giao thông cơ giới ngày càng tăng. Nhà nước lại khuyến khích sản xuất ô tô, xe máy để kiếm ngân sách, quảng cáo ô tô xe máy vẫn tràn ngập màn ảnh nhỏ ; nhiều xe cũ quá đát tham gia giao thông , quản lý phương tiện và người tham gia giao thông kém; ý thức tuân thủ pháp luật của người tham gia giao thông kém; pháp luật chế tài chưa đủ mạnh; cảnh sát giao thông phẩm chất thấp, ăn hối lộ, nên phương tiện tham gia giao thông không còn được kiểm soát chặt chẽ.v.v..

Nhưng có một tác nhân gây tại nạn giao thông rất nguy hiểm, diễn ra hàng ngày mà không được các cơ quan chức năng nhận diện. Đó là KHẨU HIỆU,QUẢNG CÁO, TRÊN ĐƯỜNG. Tôi đã nhiều lần đi xe đò tuyến Hà Nội – Huế, Vinh -Huế , Thành phố HCM – Huế. Điều rất khó chịu trên các đoạn đường QL1A là các đoạn đường đi qua các thị trấn, thị xã, thành phố như Nam Hà, Ninh Bình, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị.v.v.. ở đâu cũng đỏ rực khẩu hiệu và quảng cáo. Ở các sống đường một chiều, biểu ngữ, khẩu hiệu nền đỏ chữ vàng cột đèn nào cũng có, chói chang, lóa cả mắt . Ngày lễ nào có khẩu hiểu ngày đó : Đại hội đảng các cấp, Bầu cử quốc hội, HĐND, ngày sinh các vị lãnh tụ ; ngày khai giảng năm học mới… cho đến việc sinh đẻ có kế hoạch, đặt vòng, thắt ống dẫn tinh, bảo vệ môi trường, ngày “sạch phố sạch làng”.v.v..đều đua nhau tương ra đường. Hiện đại hơn, ở nhiều địa phương, còn làm cổng chào chắn ngang đường, chạy khẩu hiệu điện tử nhấp nháy suốt đêm ngày. Khẩu hiệu đã chật đường rồi lại thêm quảng cáo bảng to , bảng nhỏ, ngay bên đường và trên các cánh đồng cạnh đường, xanh đỏ tím vàng : quảng cáo từ các nhãn hiệu xi măng “sức bền thế kỷ”, bia “hàng đầu thế giới”, đến khách sạn 5 sao “ưng sao được vậy”… Đó là trên đường quốc lộ. Ở các thị xã ,thành phố, khẩu hiệu luôn giăng đỏ rực phố lớn, phố nhỏ. Mỗi ngày một chủ đề kỷ niệm, tuyên truyền đều tương hết lên phố. Cứ chiều tối, hai người được thuê đi treo khẩu hiệu đẩy một xe ba gác các loại băng khẩu hiệu nền đỏ chữ vàng, đến cột đèn đường hay cây cổ thủ, chỗ nào tiện là trèo lên treo. Sáng mai mọi người thức dậy đã thấy đỏ phố, đỏ đường. Chưa hết, quảng cáo, khẩu hiệu còn in lên thành xe buýt, xe ca lượn lờ khắp đường khắp phố. Tôi nghĩ có lẽ chưa đất nước nào sống bằng khẩu hiệu, quảng cáo như đất nước mình. Lịa nghĩ dường như ngành văn hóa, các doanh nhân không còn chỗ nào để giới thiệu khẩu hiệu, quảng cáo, nên mới tương cả ra đường , biến con đường thành không gian quảng cao. Gơ-ben, bộ trưởng bộ tuyên truyền của Hítle phát xít có một triết lý về tuyên truyền :” Điều không có, nói mãi mọi người phải tin là có”. Có lẽ vì triết lý đó mà quảng cáo ở ta giăng rợp đường chăng ?

Các cơ quan “sản xuất” ra khẩu hiệu là Ban tuyên giáo, Bộ văn hóa, sở văn hóa hàng ngày mang khẩu hiệu, quảng cáo treo ngang dọc đường, phố với ý đồ là nhắc nhở, tuyên truyền cho mọi người chấp hành chủ trường của Đảng và Nhà nước, nhưng lại quên mất chủ trương “an toàn giao thông”. Các địa phương bán vị trí đọc dường cho các Công ty Quảng cáo để họ dựng biển quảng cáo, nhằm tăng thu ngân sách, không thèm đến xỉa đến việc tai nạn giao thông đang gnayf càng gia tăng trên đường . Các cơ quan sản xuất khẩu hiệu, quảng cáo không hề nghĩ đến điều nguy hiểm là có khẩu hiệu, tức là có thông tin, thì người đi đường nhất thiết phải đọc xem khẩu hiệu nói gì, rồi giây lát quên mất mình đang lái xe ! Vì đây là một hình thức “tuyên truyên cưỡng bức”, buộc mọi người dù không thích cũng phải đọc, phải xem. Những người lái xe con, xe tải, xe máy đi dọc đường cũng thế. Họ không thể không đọc khẩu hiệu trong lúc lái xe. Khi người lái xe đang chăm chú lái xe với tốc độ cao, mà gặp phải câu khẩu hiệu giăng ngang mắt, lóa mắt, chỉ cần liếc mắt mấy phần trăm giây thôi đã không còn làm chủ tay lái. Những thời điểm đó tai nạn giao thông sẽ xẩy ra. Nhiều lái xe đang đi trên trên đường bằng, không đèo dốc gì cũng tông vào xe đi ngược chiều. Nguyên nhân có thể là buồn ngủ, có thể là phút giây liếc khẩu hiệu, quảng cáo bên đường. Đây là một thực tế cần nghiêm túc nhìn nhận.

Ở nhiều nước, trên các con đường ô tô quốc gia , hoặc các đường trong thành phố đều không bao giờ có quảng cáo, khẩu hiệu. Nhà nghiên cứu văn hóa Mai Khắc Ứng, một năm sống ở Canada về kể rằng ở nước này trên đường ô tô, trên phố chỉ có biển chỉ đường giao thông, không có bất cứ một khẩu hiệu , quàng cáo nào hết. Xem ti-vi, phim, thời sự quốc tế cũng dễ dàng nhận thấy điều đó. Có nước như Brazin, họ còn ra lệnh cấm các biển quảng cáo lớn trên các nóc nhà thành phố. Những con đường của họ gọi là “con đường sạch” . Còn ở ta đường quốc lộ, đường phố là những “con đường bẩn”, con đường ô nhiễm khẩu hiệu, quảng cáo, đang hàng ngày làm tăng thêm nguy cơ tai nạn giao thông . Đây là vấn đề rất lớn, không thể coi thường.

Cho nên, để hạn chế tại nạn giao thông, chúng tôi đề nghị Nhà nước phải có lệnh cấm việc giăng khẩu hiệu, quảng cáo trên đường, trên phố và triển khai thực hiện nghiêm túc như lệnh đội mũ bảo hiểm. Cắt khẩu hiệu treo trên đường trên phố là hình thức tuyên truyền cũ kỹ, lỗi thời, lại “lợi bất cập hại”, rất nguy hiểm cho dân lái xe và người đi đường. Hiện nay có rất nhiều phương tiện hiện đại hơn để phổ biến khẩu hiệu, quảng cáo tới mỗi người như báo chí, web., blog, nhà văn hóa Không nên duy trì mãi phương thức tuyên truyền cổ lỗ và nguy hiểm ấy . HÃY LOẠI BỎ KHẨU HIỆU, QUẢNG CÁO, TRẢ LẠI ĐƯỜNG CHO PHƯƠNG TIỆN VÀ NGƯỜI THAM GIA GIAO THÔNG.