Đăng bởi: Ngô Minh | 31.12.2016

NHỮNG KẺ “XÂM LẤN” PHỐ PHƯỜNG

TIẾNG NÓI NHÀ VĂN:

NHỮNG KẺ “XÂM LẤN” PHỐ PHƯỜNG

pham-ngoc-tien-3
PHẠM NGỌC TIẾN
Báo Thanh Niên đưa tin: Tại buổi đối thoại với các địa phương ngày 28.12, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho biết đã nhiều lần đi thực địa và nhận ra rằng, một nguyên nhân quan trọng dẫn đến tình trạng ùn tắc giao thông ngày càng nghiêm trọng ở Hà Nội là vì thành phố đã không thực hiện tốt quản lý quy hoạch trong việc cấp phép xây quá nhiều nhà cao tầng trong nội đô.

(Nhiều khu đô thị cao tầng được xây dựng trong nội đô thành phố Hà Nội là tác nhân gây áp lực giao thông vào giờ cao điểm. Ảnh: Mạnh Trường)

|  Xin thưa, được nói ngay. Kẻ xâm lấn đó là những khu nhà cao tầng được xây trong nội đô thành phố Hà Nội. Nhìn từ trên cao những ngôi nhà nhấp nhô chọc trời tạo cảm giác một Hà Nội hiện đại đang đà bay lên một cách đầy hãnh diện.

Nhưng cảm giác đó sẽ thay đổi khi ta đi trên mặt đất. Hà Nội của thanh bình với những con phố yên ả, cây xanh trong lành, không gian thoáng đãng giờ đã bị thay thế bằng một Hà Nội chật chội, nhức nhối và căng thẳng vì quy hoạch lộn xộn, vì kiến trúc nham nhở mất mỹ quan, vì tắc đường và người xe như nêm và ngập lụt khi mùa mưa đến.

Cuộc sống tất nhiên bao giờ cũng vận động về phía trước và theo biểu đồ thẳng tiến đi lên. Sự vận động nếu hài hòa thì thật sự ý nghĩa nhưng nếu nó có những trục trặc thiếu đồng bộ hoặc khiếm khuyết thì đấy lại là những sai lầm mang tính di hại không thể sửa chữa. Thành phố Hà Nội đang ở trong tình trạng đó. Những ngôi nhà cao tầng giữa thủ đô có thể giải được bài toán nhu cầu nhà ở cho các cư dân nhưng cái giá đắt Hà Nội phải nhận là không hề nhỏ.

Phố phường Hà Nội do người Pháp xây dựng từ cuối thế kỷ 19, cơ bản hình thành các khu phố cổ dành cho sản xuất và buôn bán. Khu phố cũ là các phố tập trung nhiều biêt thự dành cho chính người Pháp cai trị ở và một số dân cư thuộc thành phần công chức và các nhà tư sản người Việt. Sau 1954 nhà ở các khu phố cũ được dành cho những người kháng chiến về cùng số công dân cũ và mới. Hà Nội còn một thành phần nữa là các làng cổ bao bọc. Bấy giờ độ cao nhà của Hà Nội chỉ là vài tầng. Vào những năm 60, 70 thành phố cho xây dựng những khu chung cư đầu tiên ở mạn Trung Tự, Kim Liên, Giảng Võ, Thành Công được gọi với cái tên khu tập thể… với độ cao chỉ 4, 5 tầng. Sau đó độ cao cũng có nhích dần lên nhưng số tầng chung cư cũng vẫn chỉ ở mức khiêm tốn mươi tầng trở lại ở thập niên 90 và chưa được đầu tư hiện đại. Sở dĩ phải kể tỉ mỉ thế để thấy cái mốt xây chung cư, khu đô thị cao tầng bắt đầu ở những năm đầu thế kỷ 21. Các khu nhà cao tầng đua nhau mọc. Chỉ trong vòng mươi năm, những khu đô thị hiện đại vài ba chục tầng đã có mặt ở khắp Hà Nội. Hình thành những khu đô thị cao cấp như Trung Hòa, Nhân Chính, Ciputra, Vincom Park Palace, Pacific Palace, The Manor, Roya*City… Trong đó điển hình là khu Keangnam Hanoi Landmark Tower có độ cao nhất nước 350 mét với 72 tầng. Những khu nhà cao tầng chọc trời với bề mặt toàn khung kính lạnh lùng mang đến một khuôn mặt mới cho Hà Nội văn vật. Một khuôn mặt chỉ thoạt nhìn thì đó là dấu ấn hiện đại nhưng cảm giác đó qua đi rất nhanh, để lại không ít băn khoăn về sự xô bồ đến nhức mắt và dĩ nhiên là sự ngột ngạt của đủ thứ kéo theo.

Hạ tầng của Hà Nội như đường sá, hệ thống cống ngầm, các con sông, mương thoát nước xả thải về cơ bản có được cải tạo nhưng vẫn gần như nguyên trạng so với khi xây dựng Hà Nội ban đầu. Đấy là nói về khu vực nội đô gồm những khu phố cổ và phố cũ. Sau này khi mở rộng Hà Nội, các làng cổ bị xóa sổ biến thành phường phố, ruộng đồng ao hồ bị san lấp biến thành các khu dân cư. Những khu chung cư cao tầng được dịp mọc như nấm sau mưa. Đặc biệt khi tỉnh Hà Tây cùng huyện Mê Linh (Vĩnh Phúc) và bốn xã của huyện Lương Sơn (Hòa Bình) sáp nhập vào Hà Nội năm 2008 thì Hà Nội càng có điều kiện để phát triển các khu đô thị cao tầng. Theo quy hoạch sẽ chuyển dần các cơ quan, trường đại học, nhà máy xí nghiệp, bệnh viện… ra ngoại ô. Hà Nội sẽ hình thành các thành phố vệ tinh cùng nội đô là thành phố lõi. Thực tế Hà Nội đã làm được nhiều việc giải quyết khâu nhà ở. Người dân hơn bao giờ hết có điều kiện lựa chọn thoải mái và sở hữu những căn hộ vừa tầm với điều kiện sống của mình. Các khu dân cư đủ loại kể cả nhà cho những hộ thu nhập thấp. Nhưng mặt trái của nó mới là điều đáng nói. Bất động sản đóng băng vài năm nay dù đang le lói những tín hiệu ấm lên làm vỡ băng thì mặc nhiên một sự thật là vẫn có quá nhiều công trình nằm đắp chiếu. Nhiều biệt thự bị bỏ hoang biến thành nơi chăn thả súc vật, v.v. Kể những điều trên để thấy rằng việc cấp phép ồ ạt và sự không nhất quán trong quy hoạch cùng sự buông lỏng quản lý của các cấp thành phố trong nhiều năm đã tạo ra sự hỗn loạn trong xây dựng nhà ở, nhất là nhà cao tầng. Điển hình gần đây nhất ở công trình 8B Lê Trực. Trong khi ở lĩnh vực xây dựng nhà dân nhỏ lẻ từng vi phạm đều được cấp quản lý phát hiện và xử lý rất nhanh. Phải chăng có sự buông lỏng của chính quyền sở tại nếu chưa muốn nói là có sự “bảo kê” của những nhân viên công vụ và chức sắc. Dù sao đây cũng chỉ là một công trình chưa phải lớn và thành phố đã có những động thái quyết liệt như đình chỉ thi công, ra quyết định cưỡng chế tháo dỡ phần xây dựng vi phạm, thậm chí là ứng trước tiền để cưỡng chế tháo dỡ phần thi công không phép và phong tỏa tài khoản của chủ đầu tư để bảo đảm hoàn được kinh phí tháo dỡ.

Trong khi quỹ đất dành cho giao thông, dân trí, văn hóa, giải trí luôn hạn hẹp thì những khu nhà cao chót vót cứ liên tiếp mọc ra bất chấp hạ tầng.

Công trình 8B Lê Trực không lớn nhưng bài học nhận được từ đó lại không hề nhỏ. Cái đáng nói là quy hoạch và cấp phép cùng sự giám sát xây dựng không được thành phố làm triệt để kéo dài trong nhiều năm. Chính quyền thành phố một thời gian dài đã cấp phép cho không ít nhà cao tầng gây bức xúc và hậu quả trực tiếp. Trong khi quỹ đất dành cho giao thông, dân trí, văn hóa, giải trí luôn hạn hẹp thì những khu nhà cao chót vót cứ liên tiếp mọc ra bất chấp hạ tầng. Có thể điểm mặt nhiều công trình ở những địa thế mà không ít người dân thủ đô cảm thấy xốn xang vì nó gắn chặt kỷ niệm với Hà Nội. Các nhà máy nổi tiếng của Hà Nội một thời như Cơ khí Trần Hưng Đạo phố Bà Triệu, Cơ khí Mai Động đường Tam Trinh, Cơ khí Công cụ số 1 đường Nguyễn Trãi, Nhà máy Dệt 8/3 phố Minh Khai… đều đã trở thành những khu đô thị, siêu thị sầm uất vào hàng nhất, nhì Hà Nội. Trong đó phải kể đến khu đô thị Times City cực lớn và đẹp. Sẽ là một thành tựu về lĩnh vực thương mại và nhà ở nếu khu đô thị này không tọa lạc trên con đường huyết mạch Minh Khai nối với cây cầu Vĩnh Tuy. Khúc phố Minh Khai hẹp giờ cõng thêm cả khu đô thị đồ sộ với hàng nghìn dân và một số lượng lớn ô-tô gây ùn tắc vào những giờ cao điểm làm người dân bức xúc. Nếu như doanh nghiệp chia sẻ với người dân bằng cách đầu tư hạ tầng giao thông trước khi thiết kế xây dựng khu đô thị thì sự tình đã khác. Nhưng họ đã không làm thế. Có thể nói tất cả những miếng đất trống, đất vàng trong nội đô đều được dành cho các chủ đầu tư xây dựng nhà ở cao tầng mà bỏ qua những nhu cầu không kém phần cấp thiết khác.

Gần đây nhất thành phố đã quyết định điều chỉnh quy hoạch nhiệm vụ chi tiết (1/500) Trung tâm dịch vụ thương mại và nhà ở trên diện tích hơn 68 ha ở 148 Giảng Võ vốn là Trung tâm triển lãm Giảng Võ. Hiện khu triển lãm cũ đã được nhà đầu tư san phẳng và quây rào tiến hành thi công. Nó sẽ là một tổ hợp hiện đại với những khu nhà nhiều chục tầng. Mọi sự thay đổi để phát triển là đúng quy luật, chỉ e với khu Giảng Võ, Láng Hạ, Thành Công, La Thành có mật độ dân cư lớn cùng nhiều chung cư thấp tầng đến chu kỳ cải tạo xây mới thành nhà cao tầng và hạ tầng giao thông như hiện nay không hiểu khi đó sự thể sẽ thế nào? Chắc chắn khu vực này sẽ tắc nghẽn khủng khiếp. Không thể khác, thành phố cần có những điều chỉnh hợp lý ngay từ bây giờ để tránh được cái tương lai nhìn thấy trước đó.

Có quá nhiều điều để nói bên cạnh những thành tựu về phát triển xây dựng của Hà Nội. Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2011. Hy vọng với tầm nhìn chiến lược, Hà Nội sẽ khắc phục được sự xây dựng tràn lan các khu nhà cao tầng để phố phường không còn bị xâm lấn. Mong lắm thay!

PHẠM NGỌC TIẾN (Nguồn: Báo Nhân Dân hằng tháng)

Advertisements

Chuyên mục

%d bloggers like this: