Đăng bởi: Ngô Minh | 17.08.2012

Trường Thanh niên Tiền Tuyến Huế

NGÔI TRƯỜNG ĐÀO TẠO TƯỚNG LĨNH CÁCH MẠNG ĐẦU TIÊN CỦA HAI TRÍ THỨC XỨ NGHỆ

 Ngô Minh

Cựu chiến binh chụp ở Ngôi nhà xưa của trường
Thanh niên tiền tuyến Huế.

             Một buổi sáng chủ nhật tháng 8, các vị cựu chiến binh cựu trào trong cách mạng Tháng 8 ở Huế như vợ chồng anh Vĩnh Mẫn- chị Quế , anh Nguyễn Đình Dánh, Nguyễn Văn Du, cùng  anh Phan Tân Hội (con cụ Phan Anh, người sáng lập Trường Thanh niên Tiền tuyến Huế 1945 ), rủ tôi cùng đi thăm mộ giáo sư xuất thân từ Trường Thanh niên Tiền tuyến Huế Nguyễn Phước Hoàng và mộ các chiến sĩ trinh sát thiếu niên của Trung đoàn Trần Cao Vân Huế nổi tiếng những ngày đầu cách mạng như Phùng Quán, Mai Duy Hồ. Chuyến đi như là một cách tìm về ký ức mùa thu Tháng Tám. Ba ngôi mộ, nhưng lại nằm ở hai cực Tây – Nam Huế. Viếng mộ nhà thơ Phùng Quán ở miền Tây Thủy Dương xong, chúng tôi lại quay lại  Huế để lên Chùa Huyền Không viếng anh Nguyễn Phước Hoàng. Anh Nguyễn Đình Dánh, một người bạn trinh sát thuở còn để chỏm với Phùng Quán, từ Nha Trang ra,  là người dẫn đường. Anh Dánh năm nay  84 tuổi rồi mà đi đứng thoăn thoắt, nhanh nhẹn lắm. Lần đầu tiên tôi được biết trong ngôi chùa Huyền Không nổi tiếng, ngay đằng sau Chánh điện, có một gian thờ của gia đình Hoàng tộc Nguyễn Phước Hoàng. Gian thờ luôn mở cửa. Khách  vào viếng tự do. Anh Dánh giải thích, sở dĩ trong chùa Huyền Không lại có một gian thờ gia đình như thế là do ngày xưa gia đình anh Hoàng đã hiến đất để xây chùa. Anh  Nguyễn Phước Hoàng vừa mất năm ngoái. Năm 2010, anh về thăm Huế, nhà văn Nguyễn Khắc Phê  đã gặp gỡ người chiến binh nổi tiếng từng là “trợ lý” của ông Tạ Quang Bửu, là “Đặc vụ ủy viên” , một trong 2 vị sáng lập Trường Thanh niên Tiền tuyến Huế, để viết bài báo về Nguyễn Phước Hoàng, “cuộc đời 90 năm của ông có đến… 9 cái hạng nhất”: Học trò đầu tiên nhà bác học chế tạo vũ khí Trần Đại Nghĩa, huấn luyện viên bắn Bazoka  đầu tiên,  thầy dạy khoa pháo binh đầu tiển của QĐND Việt Nam .v.v..Thì ra, mới năm ngoái đây thôi, một thành viên, nhân chứng của lịch sử cách mạng có tên Trường Thanh niên Tiền tuyến Huế vẫn còn sống. Nghe nói Đài truyền hình Huế nghe  tin, tìm đến nhà để quay phim, phỏng vấn, thì anh Nguyễn Phước Hoàng đã vô Sài Gòn rồi. Thế là mất bao hình ảnh quý . Sau khi viếng anh Nguyễn Phước Hoàng, xe chúng tôi lại đi tìm một một người lính trinh sát thiếu niên Huế cùng thời  với  anh Vĩnh Mẫn là Mai Duy Hồ. May là anh Nguyễn Văn Du nhớ đường. Anh Mai Duy Hồ mới mất mấy năm nay, anh Nguyễn Văn Du có đi đưa tang bạn, nên nhớ đường là rẽ vào giữa Văn Miếu và Võ Miếu Huế , nhưng không nhớ mộ nằm ở đâu. Nhờ mấy bác thợ xây mộ nghĩa trang, chúng tôi nhanh chóng tìm ra cố nhân để xếp hàng dưới nắng  trưa đổ lửa, thắp cho người quá cố oai hùng một nén nhang tưởng niệm.

GS. TẠ QUANG BỬU

      Trường Thanh niên Tiền tuyến Huế 1945 thì nhiều người biết. Đây là một tổ chức huấn luyện quân sự cách mạng do chính vị bộ trưởng Thanh Niên của chính phủ Trần Trọng Kim do Nhật lập nên khi quân Nhật đảo chính Pháp. Nói cách khác đây là một tổ chức của trí thức yêu nước, tự nguyện dấn thân vì dân tộc.  Ngày 17/4/1945, Chính phủ thân Nhật Trần Trọng Kim được thành lập, với nội các gồm 10 bộ; trong đó có Bộ Thanh Niên do Luật sư Phan Anh làm Bộ trưởng (không có bộ Quốc phòng) và ông Tạ Quang Bửu làm “Đặc vụ ủy viên”. Ông Phan Anh (sinh ngày 1 tháng 3 năm 1912 , mất ngày 28 tháng 6 năm 1990) là Luật sư nổi tiếng, nhà chính trị, quê  ở làng Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. Bộ trưởng quốc phòng  đầu tiên của Nước VNDCCH năm 1946. Sau đó làm Bộ trưởng kinh tế, bộ trưởng Ngoại thương đến nưm 1976. GS Tạ Quang Bửu sinh ngày 23-7-1910 trong một gia đình nền nếp gia phong tại làng Hoành Sơn, xã  Nam Hoành, Nam Đàn, Nghệ An, tạ thế ngày 21-8-1986. Ông từng giữ các chức vụ Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp; được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt 1 năm 1996. Hai nhà trí thức lớn Xứ Nghệ này đã có một sáng kiến cực kỳ thức thời, thể hiện lòng yêu nước nồng nàn và tầm nhìn chiến lược, là lập nên một ngôi trường đào tạo nhân tài cho cách mạng Việt Nam tương lai, nằm ngay trong  chính phủ thân ngoại bang. Đây là ngôi trường có một không hai trên thế giới. Nói cách khách đây là nơi tập hợp trí thức yêu nước để mong việc lớn sau này.

       Ngày 16/6/1945, Chính phủ Trần Trọng Kim ra Sắc lệnh số 15 thành lập Trường. Trường Thanh niên Tiền tuyến khai giảng vào ngày 2/7/1945 với 47 người (4 giáo viên và 43 học viên) do ông Phan Tử Lăng làm Hiệu trưởng. Ông Phan Tử Lăng lúc bấy giờ là Chỉ huy trưởng Bảo an binh, có trách nhiệm giữ gìn trật tự an ninh cho cố đô Huế. Cả ông Phan Tử Lăng và hai người sáng lập Trường đều là những người có tinh thần yêu nước, có cảm tình với Việt Minh. 43 học viên xin vào Trường với nhiều tác động khác nhau: Có người do Việt Minh giới thiệu; có người chịu ảnh hưởng của hai ông Phan Anh và Tạ Quang Bửu… Tuy xuất thân từ những tầng lớp xã hội khác nhau, nhưng anh em trong lớp đều là những thanh niên trí thức, giàu lòng yêu nước . Trong đó, có những thanh niên là con của các quý tộc, quan lại, đại thần triều Nguyễn như Tôn Thất Hoàng là con của Thượng thư Tôn Thất Quảng; ông Đặng Văn Việt, con cụ Đặng Văn Hướng Tổng đốc Nghệ An, từng ba lần giữ chức Thượng thư; ông Võ Sum là con quan án sát Võ Chuẩn; Lê Thiệu Huy con trai cụ Lê Thước, giải nguyên Hán học; Hoàng Xuân Bình, em ruột giáo sư Hoàng Xuân Hãn; Nguyễn Thế Lương, con của một nhà thầu khoán…

          Sau này đa số đều đi theo Việt Minh , kể cả những người Hoàng tộc Nguyễn như Nguyễn Phước Hoàng đã nói ở trên. Cũng có người gọi Trường Thanh niên tiền tuyến Huế là “ngôi trường của những vị tướng” cũng rất đúng vì chỉ sau 2 tháng học  tập (16/6/1945 – 14/8/1945) , đào tạo đúng một khóa với 43 học viên. Các học viên học từ  tác chiến cá nhân chiến đấu đến trung đội chiến đấu, học Binh pháp Tôn Tử là sách dạy chỉ huy có tầm chiến lược . Chỉ học  gần 2 tháng thôi, mà ngôi trường và khóa học viên đặc biệt này đã đóng góp cho quân đội ta một đội ngũ tướng lĩnh nổi tiếng trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.

Luật sư Phan Anh

         Hai ông Phan Anh và Tạ Quang Bửu là người tổ chức , hướng học sinh theo Cách mạng, đã trở thành hai Bộ trưởng Bộ Quốc phòng nước ta. Trong số các học viên, có 8 người mang quân hàm cấp Tướng, 10 người mang hàm Đại tá và các học hàm khác, giảng dạy trong các trường quân sự của nước ta như: Trung tướng Cao Văn Khánh – Phó Tổng tham mưu trưởng QĐNDVN; Thiếu tướng Nguyễn Thế Lâm (Nguyễn Kèn), Tư lệnh Bộ đội tăng – thiết giáp; Thiếu tướng Cao Pha – Phó Tư lệnh bộ đội đặc công; các Thiếu tướng Mai Xuân Tần, Đại đoàn trưởng Đại đoàn quân Tiên phong, Võ Quang Hồ, Cục phó Cục Tác chiến Bộ tổng Tham mưu QĐNDVN, Đoàn Huyên, Tư lệnh Bộ đội Phòng không, Phan Hàm, Cục Tác chiến Bộ Tổng tham mưu, Đào Hữu Liêu, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Kinh tế Bộ Quốc phòng. Cùng nhiều Đại tá nổi tiếng như: Phan Tử Lăng, Cục trưởng Cục Quân chính, Đặng Văn Việt, Trung đoàn trưởng Trung đoàn 74 được mênh danh là “Con hùm xám đường số 4”…

          Xin kể về một học viên gắn với Cách mạng tháng Tám Huế : Đại tá Đặng Văn Việt. ĐẶng Văn Việt cũng là một người sinh ở Ngệ An trong một gia đình khoa bảng. Năm 1945 được chỉ định làm Phân đội trưởng Phân đội I (gồm 36 người) của Giải phóng quân, trấn giữ cửa Thuận An . Anh đã chỉ huy trận bao vây chiếc tàu đầu tiên của giặc Pháp định quay lại chiếm Huế, bắt sống một số tên, trong đó có tên quan ba là đại đội trưởng thuộc Trung đoàn do tướng Alessandri chỉ huy…Chính anh là người chỉ huy việc kéo lá cờ đỏ sao vàng lên đỉnh cột cờ Phu Văn Lâu.  Đó là sáng  ngày 22/8/1945. Lá cờ Đặng Văn Việt nhận từ tay ông Trần Hữu Dực, lúc đó là thường vụ tỉnh ủy Thừa Thiên. Đặng Văn Việt kể rằng, ông mang lá cờ vào  giấu  ở Trường Thanh niên tuyến tuyến . Lá cờ  to bằng cả gian nhà, giấu được là việc vô cùng khó . Đến giờ, lá cờ được đưa đến vị trí cần thiết và lễ treo cờ bắt đầu.  Lá cờ quẻ ly bị  hạ xuống, lá cờ đỏ sao vàng được kéo lên.  

         Điều bất ngờ đối với tôi , khi anh Phan Tân Hội cho dứng xe trước cơ quan Công ty Công viên cây xanh Huế ở trên 108 – đường Lê Duẩn, gần cửa Quảng Đức mà tôi đã mấy lần đến để mua hỏi mua cây xanh. Anh Hội và anh Dánh đều bảo đây là căn nhà xưa của Trường Thanh niên Tiền  tuyến.Căn nhà cấp  bốn, lớp ngói liệt rông khoảng 40 mét vương. Thế mà  43 học viên đều sống và  học tập, sinh hoạt trong căn nhà này. Chúng tôi xuống xe ghé thăm, chụp ảnh kỷ niệm. Đúng là ở Huế, di tích lịch sử ngay trước mắt mình mà bao năm không biết ! Anh Dánh cho biết ngày xưa  đây là một trại lính hộ thành, gọi là nhị vệ ( tức vòng ngoài). Nhà anh Dánh ở ngay trong thành, sau cửa Quảng Đức. Thuở nhỏ, hàng ngày anh đi học đều đi bộ qua trại lính này, rồi qua đò Thừa Phủ để đến Trường Khải Định ( tức Trường Quốc học bây giờ). Bây giờ Công ty Công  viên cây xanh Thành phố Huế đã chuyển đi chỗ khác, để phục hồi di tích Trường Thanh niên tiền tuyến như cũ, vì Trường Thanh niên Tiền tuyến đã được Bộ văn hóa trao bằng chứng nhận Di tích lịch sử cách mạng năm 2010.

        Trường Thanh niên Tiền tuyến Huế đã làm được nhiều việc lớn. Tham gia từ những phút mở màn của cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền ở Thừa Thiên Huế. Treo cờ cách mạng lên kỳ đài, tham gia Tổng khởi nghĩa ở Huế; bảo vệ Lễ thoái vị của vua Bảo Đại, bắt gọn toán kích 6 tên Pháp ở Hiền Sỹ; hộ tống cố vấn Vĩnh Thụy ra Hà Nội, tham gia tổ chức lực lượng vũ trang Giải phóng Huế; chiến đấu trên mặt trận Nam Trung bộ và mặt trận Lào, bảo vệ chính quyền Cách mạng khi còn non trẻ…

 Trường Thanh niên Tiền tuyến sau khi  phục hồi, tôn tạo , sẽ trở thành một địa chỉ  du lịch văn hóa lịch vô cùng ý nghĩa, là nơi đào tạo tướng lĩnh  và trí thức lớn đầu tiên của Việt Nam

 

Advertisements

Responses

  1. Nhắn :
    Chào chú Ngô Minh !
    Một số bạn đọc thắc mắc vì sao không vào blog Quà Tặng Xứ Mưa được, cháu nghĩ, nên chăng chú bày cách thêm chữ “s” vào đường dẫn hoặc sử dung proxy để bạn đọc dễ truy cập.
    Cháu NL.

    • Gửi cháu Nam Linh.
      Cháu viết vài câu hướng dẫn họ. Chú viết rồi cũng phải mail ra cháu. Cháu viết đi nhé. Ngày hôm nay chú đi gửi sách cho cháu đây.
      Chú Ngô Minh

  2. Cám ơn cháu Linh nhiều nhiều.


Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Chuyên mục

%d bloggers like this: